Saayinsii Naannoo Kutaa 5 5 Sections35 Lessons10 Weeks
1.4 Kaartaa Kaasuu
Kaartaa Kaasuu
Saayinsii Naannoo Kutaa 5
Xumura Barnoota Kanaatti:
Barnoota kana erga xumurtanii booda wantoota armaan gadii ni dandeessu:
Argama birqaba Itoophiyaa kaartaa irratti ni agarsiista.
Wantoota naannoo kee jiran irraa kaartaa kaasuun haala naannoo ni ibsita.
Maloota kaartaan ittiin kaafamu lamaan adda baastee ni himta.
Teekinoolojiiwwan ammayyaa kanneen akka GIS, Googilii kaartaa fi Googilii lafaaitti fayyadamuu ni shaakalta.
Jechoota Ijoo
Kaartaa
Fakkii lafaa ykn qaama lafaa tokkoo waraqaa ykn kompiitara irratti xiqqeeffamee kaafamudha.
Argama Birqabaa
Bakka tokko haala naannoo isaa wajjin wal bira qabuun (fkn, kallattii biyyoota ollaan) ibsuu.
GIS
Sirna ragaa teessuma lafaa (Geographic Information System) kan kompiitaraan ragaa sassaabuu fi qindeessu.
Kallattii
Daandii ykn karaa bakkatti geessu, irra caalaa Kaaba, Kibba, Baha fi Dhiha jedhamuun beekama.
Qabiyyee Barnootaa: Kaartaa Kaasuu
Seensa
Barattoota kabajamoo,
Mee yaadaa! Gammachuun Finfinnee keessatti bakka jireenya eessuma isaa daawwachuu barbaade. Garuu karaan itti badeera. Eessuma isaa bira gahuuf maaltu isa gargaara jettanii yaaddu? Eeyyee, sirrii dha! Kaartaatu isa gargaara.
Kaartaan Maali? Faayidaan Isaa Hoo?
Kaartaa jechuun fakkii lafaa ykn iddoo tokkoo kan gadi xiqqeeffamee waraqaa irratti kaafamudha. Dhalli namaa kaartaatti fayyadamuu kan eegale bara durii (waggoota kumaatama dura) irraa eegaleeti. Jalqaba irratti dhagaa fi dhoqqee irratti kaasaa turan.
Faayidaa Kaartaa Gurguddoo:
- Bakka tokko salphaatti barbaadnee argachuuf.
- Fageenya bakkeewwan lama gidduu jiru beekuuf.
- Kallattii (Kaaba, Kibba, Baha, Dhiha) adda baasuuf.
- Qabeenya naannoo tokkoo agarsiisuuf.
Maloota Kaartaa Kaasuu
Kaartaa kaasuu karaa gurguddoo lamaan qooduu dandeenya:
1. Mala Aadaa (Traditional)
Mala kanaan kaartaan kan kaafamu waraqaa, irsaasii, qubeessaa fi sarartuu fayyadamuun harka namaatiin. Kun yeroo dheeraa kan fudhatuu fi dogoggoraaf kan saaxilamedha.
2. Mala Ammayyaa (Modern)
Teekinoolojii gargaaramuun kompiitara fi saatalaayitii fayyadamuun kaafama. Baay’ee saffisaa fi sirrii dha.
Teekinoolojiiwwan ammayyaa kaartaa kaasuuf gargaaran keessaa isaan beekamoon:
- GIS (Sirna Ragaa Teessuma Lafaa kompiitaraan qindeessu).
- Googilii Kaartaa (Google Maps) bilbila ykn kompiitara irratti itti fayyadamna.
- Googilii Lafaa (Google Earth) lafa akka waan irra balali’aa jirruutti nu agarsiisa.
Argama Birqabaa Itoophiyaa
Argama birqabaa jechuun biyya tokko biyyoota ollaa ishii wajjin wal bira qabnee yommuu ibsinudha. Itoophiyaan Gaanfa Afrikaatti argamti. Kaartaa naannoo keetii ykn mana barumsaa keetii yoo kaastu, karaa guddaa, laga ykn gaara beekamaa irraa ka’uun kallattii agarsiisuu dandeessa.
Sudaan
Jibuutii &
Somaaliyaa
Viidiyoo Barnootaa
Mee viidiyoo armaan gadii daawwachuun waa’ee Googilii Kaartaa (Google Maps) akkamitti akka itti fayyadamnu haa ilaallu.
Tapha Barnootaa: Dhugaa moo Soba?
Himuun dhiyaatu yoo dhugaa ta’e ‘Dhugaa’ tuqi, yoo soba ta’e ‘Soba’ tuqi! Saffisaan deebisi!
Gocha 1: Filannoo (MCQ)
Loading…
Gocha 2: Firoomsi (Drag & Drop)
Akkaataa itti taphatamu: Biyyoota armaan gadii tuquun filadhu, sana booda saanduqa kallattii sirrii ta’e tuquun achi keessa kaa’i.
Biyyoota Ollaa (Tuqi)
Kallattii (Asitti Tuqi)
Kaaba
Kibba
Baha
Dhiha
Gocha 3: Gaaffilee Walmakaa
Loading…
Cuunfaa Barnootaa
Kaartaan fakkii lafaa waraqaa ykn kompiitara irratti kaafamudha.
Faayidaan isaa inni guddaan kallattii, fageenya, fi bakka tokko salphaatti barbaadnee argachuuf gargaara.
Maloota kaartaa kaasuu keessaa inni ammayyaa teekinoolojiiwwan akka GIS fi Googilii Kaartaa fayyadama.
Argama birqabaa Itoophiyaa beekuuf biyyoota ollaa ishiitti fayyadamna (Fkn: Kaabaan Eertiraa).
Qormaata Xumuraa
Loading…
Baga Gammaddan!
Qormaata xumurtaniittu. Qabxiin keessan:
Madaallii Dandeettii (Of-Madaaluu)
Saanduqa armaan gadii irratti wantoota gochuu dandeessu tuquun filadhaa: